Mãn kinh sớm do những nguyên nhân nào?

30/11/2018

Mãn kinh là gì?

Hầu hết phụ nữ bắt đầu thời kỳ mãn kinh tuổi từ 45 đến 55. Theo Viện lão khoa Hoa Kỳ độ tuổi trung bình cho khởi đầu thời kỳ mãn kinh tại Mỹ là 51 tuổi. Mãn kinh sớm thường đề cập đến sự khởi phát trước tuổi 40.

Thời kỳ mãn kinh xảy ra khi buồng trứng của bạn ngừng sản xuất estrogen, hormone điều khiển chu kỳ sinh sản. Một người phụ nữ mãn kinh khi đã không có kinh nguyệt hơn 12 tháng liên tiếp. Các triệu chứng liên quan đến mãn kinh, chẳng hạn như bốc hỏa, bắt đầu từ lâu trước khi mãn kinh trong một giai đoạn được gọi là tiền mãn kinh.

Bất cứ điều gì gây tổn hại buồng trứng hoặc ngừng sản xuất estrogen đều có thể gây mãn kinh sớm. Điều này bao gồm hóa trị cho ung thư hoặc cắt bỏ buồng trứng. Trong những trường hợp này, bác sĩ của bạn sẽ giúp bạn chuẩn bị cho thời kỳ mãn kinh sớm. Nhưng bạn cũng có thể bước vào thời kỳ mãn kinh sớm ngay cả khi buồng trứng của bạn vẫn còn nguyên vẹn.

mãn kinh sớm là gì

Nguyên nhân gây mãn kinh sớm

Có rất nhiều nguyên nhân gây mãn kinh sớm, mặc dù đôi khi không thể xác định được nguyên nhân.

Di truyền học

Nếu không có lý do y tế rõ ràng cho mãn kinh sớm, thì có khả năng là nguyên nhân di truyền. Tuổi của bạn lúc khởi đầu thời kỳ mãn kinh có khả năng được di truyền từ những người phụ nữ trong gia đình.

Biết được khi mẹ của bạn bắt đầu thời kỳ mãn kinh có thể cung cấp những thông tin về khi bạn bắt đầu mãn kinh. Nếu mẹ của bạn bắt đầu thời kỳ mãn kinh sớm, bạn đang nhiều khả năng hơn so với bình thường về khả năng mãn kinh sớm. Tuy nhiên, di truyền chỉ chiếm 50% lý do gây mãn kinh sớm.

Các yếu tố lối sống

Một số yếu tố lối sống có thể có một tác động trên khi bạn bắt đầu mãn kinh. Hút thuốc có tác dụng kháng estrogen có thể đóng góp vào việc gây mãn kinh sớm. Một nghiên cứu trong năm 2012 đã chỉ ra rằng lâu dài hoặc người hút thuốc thường xuyên có khả năng mãn kinh sớm hơn. Theo Mayo Clinic, phụ nữ hút thuốc lá có thể bắt đầu mãn kinh sớm hơn một đến hai năm so với phụ nữ không hút thuốc.

Chỉ số khối cơ thể (BMI) cũng có thể yếu tố góp phần vào gây mãn kinh sớm. Estrogen được lưu trữ trong các mô chất béo. Những phụ nữ đang rất gầy sản xuất và lưu trữ estrogen ít hơn, vì vậy hết sớm hơn.

Một số nghiên cứu cũng cho thấy rằng một chế độ ăn chay, ít tập thể dục và thiếu ánh nắng mặt trời trong suốt cuộc đời của bạn có thể tất cả gây ra mãn kinh sớm.

Khiếm khuyết nhiễm sắc thể

Một số khiếm khuyết nhiễm sắc thể có thể dẫn đến mãn kinh sớm. Ví dụ: hội chứng Turner (còn được gọi là Monosomy X) liên quan đến việc được sinh ra với một bộ nhiễm sắc thể không đầy đủ. Phụ nữ bị hội chứng Turner có buồng trứng không hoạt động đúng. Điều này thường khiến họ bước vào thời kỳ mãn kinh quá sớm.

Những khiếm khuyết nhiễm sắc thể khác cũng có thể gây mãn kinh sớm, bao gồm: rối loạn biệt hóa giới tính sinh dục, một biến thể của hội chứng Turner. Trong tình trạng này, buồng trứng không hoạt động. Thay vào đó, người bệnh liệu pháp thay thế hormone (HRT) để tạo chu kỳ kinh nguyệt và những đặc trưng giới tính thứ cấp trong suốt thời niên thiếu.

Trisomy 13 và 18 là tình trạng mà trong đó cặp nhiễm sắc thể thứ 13 hoặc 18 có thêm một nhiễm sắc thể. Người có bệnh này cũng có thể dẫn đến mãn kinh sớm và thường là nguyên nhân phát triển các vấn đề nghiêm trọng dẫn đến vô sinh.

Bệnh tự miễn dịch

Mãn kinh sớm có thể là một triệu chứng của một bệnh tự miễn như bệnh tuyến giáp ,viêm khớp dạng thấp. Trong các bệnh tự miễn, hệ thống miễn dịch hiểu lầm rằng các tế bào nào đó của cơ thể là một kẻ lạ xâm lược và tấn công chúng. Viêm gây ra bởi các bệnh này có thể ảnh hưởng đến buồng trứng. Thời kỳ mãn kinh bắt đầu khi buồng trứng ngừng làm việc.

Bệnh động kinh

Bệnh động kinh là một rối loạn co giật bắt nguồn từ não bộ. Phụ nữ bị bệnh động kinh có nhiều khả năng suy buồng trứng sớm, dẫn đến thời kỳ mãn kinh sớm. Một nghiên cứu lớn từ năm 2001 cho thấy rằng trong một nhóm phụ nữ bị bệnh động kinh, khoảng 14% những người nghiên cứu có thời kỳ mãn kinh sớm, trái ngược với tỷ lệ 1% dân số nói chung.

Các triệu chứng của thời kỳ mãn kinh sớm là gì?

Thời kỳ mãn kinh sớm có thể bắt đầu ngay sau khi bạn bắt đầu có những chu kỳ kinh nguyệt bất thường hoặc kinh nguyệt dài hơn hoặc ngắn hơn đáng kể so với bình thường. Các triệu chứng khác của thời kỳ mãn kinh sớm bao gồm:
• Có đốm máu
• Kinh nguyệt kéo dài hơn một tuần
• Không có chảy máu kinh nguyệt trong suốt hơn một năm
Trong những trường hợp này, hãy gặp bác sĩ để kiểm tra cho bất kỳ vấn đề nào có thể gây ra những triệu chứng này.

Triệu chứng mãn kinh sớm

Các triệu chứng phổ biến khác của thời kỳ mãn kinh gồm có:
• Tâm trạng buồn rầu, ủ rũ
• Những thay đổi trong cảm xúc tình dục hoặc ham muốn tình dục
• Khô âm đạo
• Khó ngủ
• Bốc hỏa
• Đổ mồ hôi đêm
• Mất kiểm soát bàng quang

Mãn kinh sớm được chẩn đoán như thế nào?

Giai đoạn đầu của thời kỳ mãn kinh ở đây được gọi là tiền mãn kinh. Trong suốt thời gian này, bạn có thể có kinh nguyệt không đều và các triệu chứng khác. Thời kỳ mãn kinh thường là nếu đã 12 tháng liên tiếp mà bạn không chảy máu kinh nguyệt, và bạn cũng không có các tình trạng y tế khác là nguyên nhân gây các triệu chứng này.

Các xét nghiệm thường không phải là cần thiết để chẩn đoán thời kỳ mãn kinh. Hầu hết phụ nữ có thể tự chẩn đoán dựa trên các triệu chứng mãn kinh. Nhưng nếu bạn nghĩ rằng bạn đang trải qua thời kỳ mãn kinh sớm, bạn có thể muốn gặp bác sĩ để chắc chắn.

Bác sĩ có thể yêu cầu xét nghiệm nội tiết tố để giúp xác định liệu các triệu chứng của bạn là do tiền mãn kinh hay do tình trạng khác. Dưới đây là các kích thích tố phổ biến nhất trong kiểm tra:
• Estrogen. Bác sĩ có thể kiểm tra mức độ của bạn của estrogen, cũng gọi là estradiol. Trong thời kỳ mãn kinh, mức estrogen giảm.
• Hormone kích thích nang trứng (FSH). Nếu nồng độ FSH của bạn luôn trên 30 mIU/mLvà bạn đã không có kinh nguyệt một năm, có khả năng rằng bạn đã đạt đến thời kỳ mãn kinh. Tuy nhiên, chỉ thử nghiệm FSH cao thì không thể xác nhận được là mãn kinh hay không.
• Hormone kích thích tuyến giáp (TSH). Bác sĩ có thể kiểm tra mức độ TSH để xác nhận chẩn đoán. Nếu bạn bị suy giáp, bạn sẽ có mức độ TSH rất cao. Các triệu chứng của tình trạng cũng tương tự như các triệu chứng của mãn kinh.
Theo Hiệp hội Mãn kinh Bắc Mỹ (NAMS) báo cáo rằng xét nghiệm nội tiết tố là đôi khi vô ích vì mức độ hormone vẫn thay đổi và biến động trong suốt thời kỳ tiền mãn kinh. Mặc dù vậy, nếu bạn đang quan tâm về các dấu hiệu của mãn kinh, NAMS ủng hộ rằng đây là thời điểm tốt cho một cuộc kiểm tra sức khỏe tổng quát với bác sĩ.

Mãn kinh sớm được điều trị hoặc quản lý như thế nào?

Mãn kinh sớm thường không cần điều trị. Tuy nhiên, có những lựa chọn điều trị có sẵn để giúp quản lý các triệu chứng của mãn kinh hoặc các tình trạng liên quan đến nó và giúp bạn đối phó với những thay đổi trong cơ thể và cuộc sống dễ dàng hơn.
Một số phương pháp điều trị phổ biến bao gồm:
• Liệu pháp thay thế hormone (HRT). Điều trị bằng liệu pháp hormone có thể ngăn chặn nhiều triệu chứng phổ biến ở thời kỳ mãn kinh. Hoặc bạn có thể uống các sản phẩm cung cấp hormone tại chỗ như âm đạo, thường là ở liều thấp, để giúp đỡ với các triệu chứng ở âm đạo trong thời kỳ mãn kinh.
• Liệu pháp hormone mãn kinh (MHT). Bổ sung estrogen và progesterone có thể giúp giảm triệu chứng mãn kinh và mất xương.
Các phương pháp điều trị nói trên có thể làm tăng nguy cơ của bệnh tim, đột quỵ, hoặc ung thư vú. Hãy nói chuyện với bác sĩ về những rủi ro này trước khi dùng biện pháp điều trị HRT hay MHT. Liều thấp hơn của kích thích tố có thể làm giảm nguy cơ các bệnh trên.
Chẩn đoán mãn kinh sớm

Thời kỳ mãn kinh sớm có thể đảo ngược?

Mãn kinh sớm thường không thể đảo ngược, nhưng điều trị có thể giúp trì hoãn hoặc làm giảm các triệu chứng của thời kỳ mãn kinh.
Các nhà nghiên cứu đang điều tra nghiên cứu các cách thức mới để giúp những phụ nữ đang trong thời kỳ mãn kinh có con. Vào năm 2016, các nhà khoa học tại Hy Lạp đã công bố một điều trị mới cho phép họ khôi phục lại kinh nguyệt và lấy trứng từ một nhóm nhỏ của phụ nữ đang trong giai đoạn tiền mãn kinh. Điều trị này được thực hiện với tiêu đề như là một cách để "đảo ngược" thời kỳ mãn kinh, nhưng ít được biết về hiệu quả hoạt động của nó như thế nào.
Các nhà khoa học báo cáo việc điều trị cho hơn 30 phụ nữ trong độ tuổi 46-49, bằng cách tiêm huyết tương giàu tiểu cầu (PRP) vào buồng trứng của họ. PRP đôi khi được sử dụng để thúc đẩy mô chữa bệnh, nhưng điều trị vẫn chưa được chứng minh là có hiệu quả cho bất kỳ mục đích nào. Các nhà khoa học tuyên bố điều trị đã có hiệu quả cho hai phần ba số phụ nữ được điều trị. Tuy nhiên, các nghiên cứu khác đã chỉ trích rằng kích thước nghiên cứu quá nhỏ và thiếu sự kiểm soát nhóm. Mặc dù các nghiên cứu có thể có tiềm năng cho tương lai, nhưng nó lại không phải là một lựa chọn điều trị thực tế ngay bây giờ.

Thời kỳ mãn kinh sớm có thể góp phần cho các tình trạng khác?

Vô sinh thường là mối quan tâm rõ ràng nhất trước khi bạn bắt đầu thời kỳ mãn kinh 10 năm hoặc sớm hơn. Tuy nhiên, có những mối quan tâm sức khỏe khác. Sự ổn định của hormone estrogen đến các mô trong cơ thể có nhiều công dụng. Estrogen làm tăng cholesterol HDL "tốt" và làm giảm cholesterol "xấu" LDL. Nó cũng làm giãn mạch máu và ngăn chặn mất xương.
Mất estrogen sớm hơn so với bình thường có thể làm tăng nguy cơ:
• Bệnh tim
• Loãng xương
• Triệu chứng giống như Parkinson
• Trầm cảm
• Mất trí nhớ
• Chết sớm
Bạn có thảo luận về mối quan tâm về những triệu chứng này với bác sĩ của bạn. Vì những rủi ro này, phụ nữ bước vào thời kỳ mãn kinh sớm thường được chỉ định điều trị bằng liệu pháp hormon thay thế.
>>> Xem thêm: Mãn kinh và tiền mãn kinh rút ngắn thời kỳ xuân sắc và nguy cơ mắc nhiều bệnh nguy hiểm

Thời kỳ mãn kinh sớm có thể bảo vệ tôi khỏi các tình trạng khác?

Bắt đầu thời kỳ mãn kinh sớm có thể thực sự bảo vệ bạn khỏi các bệnh khác, bao gồm bệnh ung thư nhạy cảm với estrogen như ung thư vú.
Phụ nữ người bước vào thời kỳ mãn kinh muộn (sau 55 tuổi) có nguy cơ lớn hơn của bệnh ung thư vú so với những người mãn kinh sớm hơn. Điều này là bởi vì mô vú được tiếp xúc với estrogen trong một thời gian dài hơn.

Làm giảm sự chuyển tiếp đến tuổi mãn kinh

Một thử nghiệm di truyền có thể xác định một người có khả năng mãn kinh sớm. Bây giờ, mặc dù, chỉ có thời gian sẽ cho biết khi bạn sẽ bắt đầu quá trình chuyển đổi của mình. Hãy đi kiểm tra bác sĩ thường xuyên và chủ động về sức khỏe sinh sản của bạn. Làm như vậy có thể giúp bác sĩ giảm bớt các triệu chứng hoặc giảm yếu tố nguy cơ khi mãn kinh sớm.
Gặp một chuyên gia trị liệu cũng có thể giúp bạn đối phó với đau hoặc lo lắng mà bạn có thể cảm thấy trong thời kỳ mãn kinh.

Mãn kinh sớm ở phụ nữ

Khả năng sinh sản và các lựa chọn của bạn

Nếu bạn đang muốn có con, bạn vẫn có một vài lựa chọn cho việc này, bao gồm:
• Nhận con nuôi
• Nhận trứng được hiến tặng
• Tìm người mang thai hộ
Một chuyên gia về sinh sản cũng có thể đề xuất những biện pháp có thể giúp bạn sinh con. Thụ tinh trong ống nghiệm (IVF) là một thủ thuật cho phép bạn để có con ngay cả sau khi bắt đầu thời kỳ mãn kinh. Hãy nói chuyện với bác sĩ trước khi thực hiện IVF, bởi rủi ro và thành công có thể bị ảnh hưởng bởi nhiều yếu tố bao gồm tuổi tác và sức khỏe tổng quát của bạn.
Theo Healthline

Tư vấn sức khỏe

Tư vấn trực tiếp

Bs Trịnh: 093 531 4488







Hotline: 024 63 288 488 - 0935 314 488