Bạn phải tìm nguyên nhân nào gây mất ngủ cho mình, nó giúp ích cho việc điều trị hiệu quả

27/01/2018

Mất ngủ có thể là do các bệnh tâm thần và các tình trạng bệnh lý khác gây ra, hoặc thói quen ngủ không lành mạnh, các chất cụ thể hoặc các yếu tố sinh học nhất định gây ra. Gần đây, các nghiên cứu đã bắt đầu tìm hiểu về việc mất ngủ như là một vấn đề của não do không thể ngừng trạng thái thức tỉnh (não có một trạng thái ngủ và một trạng thái thức, khi trạng thái này bật thì trạng thái kia tắt, mất ngủ có thể là do gặp vấn đề ở cơ chế bật tắt trạng thái này). Điều quan trọng đầu tiên là cần hiểu điều gì có thể gây khó khăn cho giấc ngủ của bạn.

Nguyên nhân bệnh lý gây mất ngủ
Có rất nhiều bệnh lý có thể dẫn đến mất ngủ. Trong một số trường hợp, tình trạng bệnh lý gây ra mất ngủ, nhưng một số trường hợp khác lại do triệu chứng khó chịu của bệnh lý (như đau đớn, ngứa, đi tiểu nhiều lần...) có thể gây khó đi vào giấc ngủ.

Ví dụ các tình trạng bệnh lý có thể gây mất ngủ như là:

- Viêm mũi dị ứng/ viêm xoang dị ứng.

- Các vấn đề về đường tiêu hóa như trào ngược.

- Các vấn đề nội tiết như cường giáp.

- Viêm khớp.

- Hen suyễn.

- Các chứng bệnh thần kinh như Parkinson.

- Đau mãn tính.

- Đau thắt lưng.

Các loại thuốc như các loại thuốc điều trị thông thường như thuốc cảm, dị ứng, cao huyết áp, bệnh tim mạch, bệnh tuyến giáp, ngừa thai, hen suyễn và trầm cảm cũng có thể gây ra mất ngủ.

Ngoài ra, mất ngủ có thể là một triệu chứng của rối loạn giấc ngủ cơ bản. Ví dụ, hội chứng chân không yên ( người bệnh luôn muốn vận động đôi chân) một tình trạng thần kinh mà một người có cảm giác đôi chân không thoải mái, cần phải di chuyển chân cho dễ chịu và có thể dẫn đến mất ngủ. Bệnh nhân có hội chứng chân không yên thường gặp các triệu chứng tồi tệ hơn  vào cuối ngày, trong quá trình nghỉ ngơi, và trong lúc chuyển từ thức sang ngủ, điều đó khiến cho bệnh nhân khó ngủ và khó duy trì giấc ngủ. Khoảng 10% dân số gặp phải hội chứng này.

Chứng ngưng thở khi ngủ là rối loạn giấc ngủ liên quan đến mất ngủ, đường thở trở nên tắc nghẽn một phần hoặc toàn bộ trong khi ngủ, dẫn đến việc ngừng thở và giảm mức oxy. Điều này làm cho một người phải thức dậy một thời gian ngắn và xảy ra liên tục trong suốt cả đêm. Những người mắc chứng ngưng thở khi ngủ thường xuyên kêu ca về tình trạng mất ngủ.

Nếu bạn thường xuyên gặp khó khăn khi ngủ, nên xem lại sức  khỏe của mình và xem xét xem có bất kỳ vấn đề sức khỏe hay rối loạn giấc ngủ nào có thể góp phần gây ra những vấn đề về giấc ngủ của bạn hay không?. Trong một số trường hợp, có thể thực hiện các bước đơn giản để cải thiện giấc ngủ như tránh ánh sáng khi ngủ và giới hạn những phiền nhiễu có thể xảy ra như TV, máy tính hoặc vật nuôi. Trong các trường hợp khác, hãy tham khảo ý kiến của bác sĩ hoặc các chuyên gia về giấc ngủ để được giúp đỡ.

Mất ngủ và trầm cảm

Mất ngủ có thể gây ra bởi các bệnh lý tâm thần như trầm cảm. Những căng thẳng tâm lý có thể gây nên khó ngủ, ngược lại chính mất ngủ có thể gây ra những căng thẳng trong tâm trạng và sự thay đổi hormone, sinh lý có thể dẫn đến vấn đề cả về tâm thần và mất ngủ cùng một lúc.

Các vấn đề về giấc ngủ có thể là triệu chứng trầm cảm và nguy cơ mất ngủ trầm trọng hay xảy ra ở bệnh nhân trầm cảm nặng. Các nghiên cứu còn cho thấy mất ngủ cũng có thể kích thích hoặc làm nặng hơn bệnh trầm cảm.

Điều quan trọng là phải biết rằng các triệu chứng trầm cảm (mệt mỏi, mất động lực và hứng thú, cảm thấy buồn bã và vô vọng) và mất ngủ được liên kết với nhau và làm cho chứng bệnh kia càng thêm tồi tệ hơn. Nhưng đừng lo, cả hai bệnh đều có thể cùng điều trị được.

nguyên nhân gây mất ngủ


Mất ngủ và lo âu

Hầu hết người lớn gặp khó khăn khi ngủ vì họ cảm thấy bồn chồn hay lo lắng, và đối với một số người những điều này thường xuyên ảnh hưởng vào giấc ngủ. Các triệu chứng lo âu có thể dẫn đến chứng mất ngủ bao gồm:

- Căng thẳng.

- Suy nghĩ về các sự kiện trong quá khứ.

- Quá lo lắng về các sự kiện trong tương lai.

- Cảm thấy bị áp lực.

- Cảm giác bị kích động hoặc kích thích quá độ.

Không khó để thấy rằng những căng thẳng lo âu trong cuộc sống này có thể khiến bạn khó ngủ. Lo lắng có thể liên quan đến việc khó đi vào giấc ngủ hoặc thức giấc thường xuyên (thức dậy vào ban đêm và không thể ngủ lại). Trong cả hai trường hợp, sự tĩnh lặng của ban đêm thường mang lại những suy nghĩ căng thẳng hoặc thậm chí lo sợ, vì vậy nên sẽ tỉnh táo và khó ngủ.

Khi điều này xảy ra trong nhiều đêm hoặc nhiều tháng, bạn sẽ bắt đầu cảm thấy lo lắng, sợ hãi. Đây là cách mà lo lắng và mất ngủ có thể cùng tồn tại và trở thành một vòng tròn luẩn quẩn cần phải được điều trị. Có những kỹ thuật về tâm trí- nhận thức có thể giúp những người bị lo lắng giải quyết vấn đề về giấc ngủ, và những phương pháp thực hành về giấc ngủ cũng có thể cải thiện giấc ngủ cho nhiều người bị lo lắng và mất ngủ.

Mất ngủ và lối sống

Mất ngủ có thể được kích hoạt hoặc duy trì bởi những hành vi và thói quen ngủ. Lối sống không lành mạnh và thói quen ngủ có thể gây ra chứng mất ngủ (không có vấn đề về tâm thần hoặc sức khỏe), hoặc chúng có thể gây mất ngủ do một vấn đề tồi tệ khác.

Ví dụ về lối sống và thói quen ngủ có thể dẫn đến chứng mất ngủ là:

- Bạn làm việc ở nhà vào buổi tối. Điều này khiến chúng ta khó có thể thư giãn và khiến ta cảm thấy bận rộn hơn khi gần đến giờ đi ngủ. Ánh sáng từ máy tính cũng có thể khiến não tỉnh táo hơn. 

- Ngủ trưa vào buổi chiều. Một giấc ngủ trưa ngắn có thể hữu ích cho một số người, nhưng với một số người có thể bị mất ngủ vào ban đêm.

- Ngủ để bù đắp lại giấc ngủ đã mất. Điều này có thể gây rối loạn đồng hồ sinh học của cơ thể và khó cho giấc ngủ vào đêm tiếp theo.

- Công nhân làm việc theo ca ( giờ làm việc bất thường). Giờ làm việc không theo giờ truyền thống có thể khiến đồng hồ sinh học bị rối loạn, đặc biệt khi bạn cố gắng ngủ ban ngày hoặc lịch làm việc thay đổi theo định kỳ.

Một số trường hợp mất ngủ bắt đầu bằng một giai đoạn cấp tính nhưng dần dần lại biến thành vấn đề mãn tính. Vì dụ: một người không thể ngủ được trong một hoặc hai đêm sau khi nhận được tin xấu. Trong trường hợp này nếu người đó bắt đầu áp dụng những thói quen ngủ không lành mạnh như thức dậy lúc nửa đêm để làm việc hoặc uống rượu trước khi đi ngủ, chứng mất ngủ có thể tiếp tục và trở thành vấn đề nghiêm trọng hơn, qua thời gian nó sẽ trở thành mãn tính.

Đây là lý do tại sao điều quan trọng là phải giải quyết những vấn đề về giấc ngủ thay vì để cho nó trở thành mãn tính. Nếu cách sống và thói quen ngủ không lành mạnh là nguyên nhân gây mất ngủ, có những kỹ thuật nhận thức- hành vi và những lời khuyên về vệ sinh giấc ngủ có thể giúp ích cho bạn. Nếu bạn đã cố gắng để thay đổi những hành vi của mình mà không được thì hãy nói chuyện với bác sĩ điều trị hoặc các chuyên gia về giấc ngủ.

thực phẩm gây mất ngủ

Mất ngủ và thực phẩm

Một số chất và hoạt động nhất định bao gồm cả các thói quen ăn uống có thể góp phần gây mất ngủ. Nếu bạn không thể ngủ được, hãy xem lại những loại thực phẩm sau đây và ảnh hưởng của nó đến giấc ngủ như thế nào:

- Rượu: là chất an thần. Nó có thể giúp bạn ngủ lúc đầu, nhưng cũng có thể làm gián đoạn giấc ngủ của bạn vào ban đêm.

- Caffein là chất kích thích. Hầu hết mọi người hiểu được những cảnh báo của caffein và sử dụng nó vào buổi sáng để giúp họ bắt đầu ngày mới và làm việc năng suất hơn. Caffein có tác dụng với hầu hết mọi người, nhưng caffeine quá mức có thể gây mất ngủ. Một cuộc thăm dò của National Sleep Foundation năm 2005 đã phát hiện ra rằng những người uống từ bốn ly/ lon đồ uống có chứa caffein mỗi ngày sẽ có nhiều nguy cơ mất ngủ  hơn những người không uống hơn một ly/ lon mỗi ngày, họ đã mất ngủ ít nhất một vài đêm mỗi tuần.

Caffein có thể ở trong cơ thể của chúng ta trong khoảng 8 tiếng, vì vậy nếu bạn bị mất ngủ, không nên tiêu thụ thực phẩm hoặc đồ uống chứa caffein 8 tiếng trước giờ đi ngủ.

- Nicotine: cũng là một chất kích thích có thể gây ra mất ngủ. Hút thuốc lá hoặc các sản phẩm có chứa Nicotine gần thời gian ngủ có thể khiến bạn khó ngủ và ngủ không ngon suốt đêm. Hút thuốc rất có hại cho sức khỏe.

- Ăn nhiều trước khi đi ngủ có thể làm gián đoạn giấc ngủ. Tốt nhất chỉ nên ăn nhẹ trước giờ đi ngủ. Khi bạn ăn quá nhiều vào buổi tối sẽ gây khó chịu và khiến cơ thể khó khăn trong việc tiêu hóa và thư giãn. Các loại thức ăn cay cũng có thể gây ra chứng ợ nóng ảnh hưởng đến giấc ngủ.

Mất ngủ và não bộ

Trong một số trường hợp, mất ngủ có thể là do các chất dẫn truyền thần kinh nhất định trong não có liên quan đến giấc ngủ và sự tỉnh táo.

Có nhiều sự tương tác hóa học trong não có thể cản trở giấc ngủ và điều này giải thích tại sao một số người dễ bị mất ngủ và phải vật lộn với giấc ngủ trong nhiều năm trời mà không có bất cứ nguyên nhân cụ thể nào.

Hồng Oanh

Medical News Today


Tư vấn sức khỏe

Tư vấn trực tiếp

Bs Trịnh: 093 531 4488







Hotline: 024 63 288 488 - 0935 314 488